Çeyiz Parası ve Evlenme Yardımı Hakkında 30 Cevap

Çeyiz Parası ve Evlenme Ödeneği; Sosyal güvenlik mevzuatında ölüm sigortası kolundan sağlanan yardımlardan birisi de evlenme ödeneğidir. Evlenme ödeneği kamuoyunda çeyiz parası olarak da ifade edilebilmektedir. Yazımızda evlenme ödeneği ile ilgili merak edilen ve çok sık sorulan sorulara cevap verilecektir.

Evlenme ödeneği nedir?

Evlenme ödeneği, sosyal güvenlik kapsamında anneveya babasında gelir/aylık alan kız çocuklarının evlenmeleri halinde yapılan parasal yardımı ifade etmektedir.

Evlenme ödeneğinden kimler yararlanabilir?

Evlenme ödeneğinden anne veya babasından kız çocuğu olarak ölüm gelir veya aylığı alan kız çocukları yararlanabilmektedir. Erkek çocukların böyle bir hakkı bulunmamaktadır.

Bu ödeneği almak için iki şart aranmaktadır. Bunlardan birincisi, ölüm gelir veya aylığı almak, ikincisi de bu gelir veya aylığı alırken evlenmiş olmaktır.

evlilik

Dul eşler evlenme ödeneğinden yararlanabilirler mi?

Dul eşlerin tekrar evlenmeleri halinde evlenme ödeneği alması söz konusu değildir.

Evlenme ödeneğinin miktarı ne kadardır?

Evlenme ödeneğinin miktarı SGK’dan alınmakta olan en son gelir veya aylığının 2 yıllık tutarı, yani 24 katıdır.

Bu miktar peşin ve bir defada verilmektedir.

Örneğin, 600 TL ölüm aylığı alan bir kız çocuğuna evlendiğinde 14.400 TL evlenme ödeneği verilecektir.

evlilik-yuzugu

Evlenme ödeneği alan kız çocuğunun ölüm aylığı veya geliri kesilecek mi?

Kız çocuğunun evlenmesi halinde SGK’dan almakta olduğu gelir veya aylığı kesilmektedir. Aslında konunun, kesilmesi gereken gelir veya aylığın peşin ödenmesi nedeniyle 2 yıl geç kesilmesi anlamında değerlendirilmesi gerekir.

Kız çocuklarına evlenme ödeneği verilmesiyle aynı dosyadan aylık alan diğer hak sahiplerinin aylık miktarlarında bir değişiklik olacak mıdır?

Kız çocuğuna aslında iki yıllık gelir veya aylığı peşin olarak verildiğinden, varsa aynı dosyadan gelir veya aylık alan anne, kardeş ve dede-ninenin gelir ve aylıklarının artma durumu evlenme tarihinden itibaren ikinci yılın sonunda gerçekleşecektir.

evlilik-yuzugu-2

Evlenme ödeneği alan kız çocuğu iki yıl dolmadan boşanırsa ölüm gelir veya aylığı tekrar bağlanırmı?

Kız çocuğunun boşanması halinde tekrar gelir ve aylığı 2 yıl tamamlandıktan sonra bağlanmaktadır. Çünkü, iki yıllık gelir veya aylığını peşin alınmıştır.

Evlenme ödeneği alan kız çocuğu iki yıl sonra boşanır ve çalışmaya da başlarsa gelir veya aylığı tekrar bağlanır mı?

Kız çocuklarına ölüm gelir veya aylık bağlanması şartları arasında “çalışmama” hali de sayıldığından, bu durumda olan kız çocuğuna tekrar gelir ve aylık bağlanmayacak, ancak işten ayrılması durumunda gelir ve aylık bağlanması söz konusu olacaktır.

Evlenme ödeneği alan kız çocuğu sağlık yardımlarından yararlanabilir mi? Evlenme yardımı alan kız çocuğu, eşinde dolayı sağlık yardımlarından yararlanamıyorsa, kendisi üzerinden 2 yıl boyunca sağlık yardımlarından da yararlanabilecektir.

Ölüm gelir veya aylığı alan kız çocukları evlenme ödeneğinden yararlana bilmek için ne yapmaları gerekir?

Kız çocuklarının evlenme ödeneğinden yararlanabilmeleri için talepte bulunmaları gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, SGK talep olmadan evlenme ödeneği ödememektedir. Ayrıca, bu ödeneğin 5 yıl içerisinde talep edilmemesi durumunda bu ödeneğin alınması hakkı ortadan kalkmaktadır.

Bu ödenek için bulunulan yerdeki SGK İl Müdürlüğü veya Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerinebaşvurulması gerekmektedir.

Emekli Sandığı Kanununda çeyiz parası alma şartları nelerdir?

5510 sayılı Yasa’nın bütün hükümleriyle birlikte yürürlüğe girdiği tarihi olan 1 Ekim 2008’den önce, T.C. Emekli Sandığı kapsamında olan kişilere çeyiz parası (evlenme ikramiyesi) 5434 sayılı Kanun’un 90. maddesindeki hükümlere göre verilmekteydi.

5434 sayılı Kanun’un 90. maddesinin metni; “Evlenmeleri sebebiyle dul ve yetim aylığı kesilen eş ve kız çocuklarla anaya bir defaya mahsus olmak üzere almakta oldukları dul veya yetim aylıklarının oniki aylık tutarı evlenme ikramiyesi olarak ödenir. Bunlardan evlenme tarihinden itibaren oniki aydan önce boşananlarla evliliğin butlanına veya feshine karar verilenlere yeniden aylık bağlanması halinde, ödenmiş bulunan evlilik ikramiyesinin oniki aydan eksik süreye ait kısmı tahsil edilinceye kadar aylıkları ödenmez.” şeklindeydi.

Kanun metnindeki bu hükümlerden anlaşılacağı üzere, 1 Ekim 2008’den önce 5434 sayılı Emekli Sandığı kanunu kapsamındaki kişilerden çeyiz parasını; dul ve yetim aylığı alıyor olup ta evlenmeleri nedeniyle bu aylıkları kesilmek zorunda bulunan eş, kız çocuk ve ana bir defaya mahsus olmak üzere alabilmekteydi. Çeyiz parasını alma bakımından eşin erkek veya kadın olması arasında herhangi bir farklılık yoktu. Emekli Sandığı’ndaki çeyiz parası, evlenmesi nedeniyle aylığı kesilen eş, çocuk ve ananın aldığı aylığın 12 katı tutarında idi. Evlenme ikramiyesi (çeyiz parası) alan kişiler 12 aydan önce boşandıkları takdirde 12 ay geçmeden dul ve yetim aylıkları bağlanmamaktaydı.

SSK ve Bağ-Kur’lularda çeyiz parası alma şartları nelerdir?

1 Ekim 2008’den önce SSK’lılar çeyiz parasını (evlenme yardımı) 506 sayılı Kanun’un ek 12. maddesindeki hükümlere göre almaktaydılar. 506 sayılı Kanun’un çeyiz parasıyla ilgili hükümlerini düzenleyen ek 12. maddesi; “Sigortalının ölümünden dolayı aylık ve gelir almakta olan hak sahibi kız çocuklarına evlenmeleri halinde bir defaya mahsus olmak üzere aylık veya gelirlerinin iki yıllık tutarı evlenme yardımı olarak verilir. İki yıl içerisinde meydana gelen boşanma veya dul kalma halinde bu süre için tekrar aylık veya gelir ödenmez.” şeklindeydi.

CEVAPLA